فلج خواب

فلج خواب یا بختک نوعی ناتوانی در انجام حرکات ارادی در حین خواب است.

فلج خواب که می تواند دلهره آور هم باشد، گاهی اوقات هنگام بیدار شدن از خواب یا در موارد نادر هنگام به خواب رفتن بروز می کند. این عارضه چند ثانیه تا چند دقیقه می تواند طول بکشد و ۲۵ تا ۳۰ درصد جمعیت عمومی را حداقل یک بار در زندگی گرفتار خود کند. فـلج خواب مربوط به گروه سنی خاصی نیست و همه می توانند آن را تجربه کنند.

امواج مغزی در یک فرد در زمان خواب می‌تواند باعث وقوع فـلج خواب شود.‌ نتایج یک مطالعه نشان داده است که در زمان وقوع فـلج خواب، شدت‌های نامتناسبی از امواج آلفا و جهش‌های متناوبی از امواج بتا، به ويژه در مغز افرادی که دچار توهم بصری بوده‌اند، وجود داشته است.

این نتایج به معنی آن است که فردی که از لحاظ هوشیاری کاملاً در حالت بیدار و طبیعی است، از لحاظ فیزیکی هنوز در یک حالت فلج عضلانی در مرحله خواب (مرحله حرکت سریع چشم) گیر کرده است.

فلج خواب

علائم فلج خواب

افرادی که به فلج خواب دچار می‌شوند ممکن است علائم مختلفی را تجربه کنند.

شایع‌ترین علائم مرتبط با فلج خواب شامل ناتوانی در حرکت کردن (بی‌حرکتی)، ناتوانی در حرف زدن، مشکل در نفس کشیدن، احساس “گیر کردن” یا “به دام افتادن” و ادراک آگاهانه یا بعضاً احساس تجربه خروج از بدن می‌باشد.

علائم ثانویه فـلج خواب نیز می‌تواند شامل مواردی از قبیل اضطراب، احساس فشار بر قفسه سینه، ترس شدید، توهم و احساسات غیر عادی می‌باشد (البته به طور قطع نمی‌توان گفت که شما در هنگام وقوع فـلج خواب چه علائم خاصی را تجربه خواهید کرد).

درمان فلج خواب

تکنیک‌های مقابله

در زمان وقوع فلج خواب سعی کنید به صورت آگاهانه انگشتان دست یا پای خود را تکان بدهید. بعضی از افرادی که با مشکل فـلج خواب مواجه بوده‌اند توانسته‌اند با تمرکز بر روی تکان دادن انگشتان خود – که باعث القای حالت بیداری به جای حالت فـلج خواب می‌شود – موفق به درمان این عارضه شوند.

ارزیابی پزشکی

در صورت وقوع فلج خواب، حتماً معاینات و ارزیابی‌های پزشکی لازم برای تشخیص اختلالات خواب (مانند حمله خواب) و بیماری‌های مغز و اعصاب را انجام دهید. فـلج خواب در بسیاری از موارد می‌تواند به علت یک سری عوارض و بیماری‌های تشخیص داده نشده باشد.

مصرف داروها

اگر شما در حال حاضر داروی خاصی را مصرف می‌کنید که دوره‌های وقوع فـلج خواب در شما از بعد از شروع مصرف آن دارو آغاز شده است، همین دارو می‌تواند علت فلج خواب باشد. اما در صورتی که داروی خاصی مصرف نمی‌کنید، می‌توانید بعضی از داروهایی که در درمان فلج خواب در بعضی افراد موفق بوده‌اند مانند قرص‌های خواب، داروهای مهار کننده انتخابی باز جذب سروتونین (SSRI) و داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای را امتحان کنید. این داروها را می‌توانید در صورتی که فـلج خواب در شما به طور شدید اتفاق می‌افتد، استفاده کنید.

تنظیم برنامه خواب

شاید داشتن یک برنامه خواب منظم بهترین راهکار برای درمان فلج خواب باشد. اغلب موارد فـلج خواب به علت برنامه خواب نامنظم و بسیار متغیر و (اغلب) بروز اختلال خواب، اتفاق می‌افتد. پس سعی کنید یک برنامه خواب منظم برای خودتان تهیه کنید و به آن پایبند باشید.

دکتر مونا حجازی

متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات

درباره دکتر مونا حجازى دهاقانى

متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات - نوار مغز - نوار عصب و عضله - سونوگرافی مغز TCD - رتبه برتر بورد تخصصی دانشگاه تهران

پاسخ بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *