اسپاسم عضلانی یا گرفتگی عضلانی زمانی اتفاق می افتد که بدن به صورت اجباری و غیر ارادی عضلات را منقبض کند. و توانایی شل کردن آن از دست شما خارج برود. این پدیده یک مسئله طبیعی و شایع است که ممکن است همزمان چند عضله و یا یک عضله را درگیر کند. در این مقاله از دکتر مونا حجازی متخصص مغز و اعصاب به موضوع اسپاسم عضلانی می پردازیم.

انواع گرفتگی عضلانی

اسپاسم عضلانی در هر نقطه از بدن ممکن است اتفاق بیافتد. در ادامه به موارد رایج و شایع آن اشاره می کنیم.

  • اسپاسم کمر
  • اسپاسم بازو
  • گرفتگی عضلات پا
  • اسپاسم گردن
  • گرفتگی قفسه سینه
  • گرفتگی شکم
  • اسپاسم قفسه سینه

علل اسپاسم عضلانی

معمولا این عارضه به علت خستگی و یا استفاده زیاد از عضلات رخ می دهد. دلایل دیگری ماند استرس و اضطراب نیز بر این عارضه تاثیر گذارد هستند. اگر ورزشکار هستید حتما پیش از ورزش بدن خود را کاملا گرم کنید و آب کافی بنوشید. مخصوصا در شرایط گرم. آماده و گرم نکردن بدن از مهمترین علل گرفتگی عضلات در ورزشکاران است.

  • افرادی که اضافه وزن دارد، افراد بزرگسال و مسن، خانم های باردار، بیماران دیابتی و ورزشکاران نسبت بیشتر دچار اسپاسم شده اند.
  • اگر بیماری هایی مانند اختلالات عصبی و یا تیروئید نیز داشته باشید احتمال بیشتری دارد تا به اسپاسم عضلانی دچار شوید.

علائم اسپاسم عضلانی

معمولا اسپاسم های عضلانی با درد همراه هستند اما نه همه آن ها. در گرفتگی عضلات ممکن است عضله به صورت ناگهانی تکان بخورد. معمولا این گرفتگی تا چند ثانیه ادامه دارد. و ممکن است بتوانید آن را ببینید.

در مواردی که درد بسیار شدید را به همراه دارد کل عضله دچار اسپاسم می شود و امکان حرکت از آن تا لحظاتی سلب می شود. معمولا این حالت برای عضلات پا اتفاق میافتد که عضلات سفت و سخت شده و طی چند دقیقه امکان منبسط کردن آن از بین می رود. حتی پس از رهایی نیز ممکن است درد همچنان ادامه داشته باشد.

ممکن است این مسئله به علت مشکلات عصبی باشد که در این هنگام اسپاسم خود را همراه با علائم دیگر نشان می دهد.

احساس سوزن سوزن شدن، لرزش، حرکات کند، فلجی، دوبینی، ضعف در عضلات و کاهش هماهنگی آن ها، بی حسی پوست و مشکلات در خواب نیز از جمله علائم گرفتگی و اسپاسم عضلانی هستند.

تشخیص اسپاسم عضلانی

این حالت اکثرا در شرایط گرم و مربوط و به علت فعالیت های بدنی شدید پدید می آید. و می توانید در این حالت اسپاسم را تشخیص دهید. اگر این اسپاسم شدید و طولانی شده باشد باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

پزشک متخصص برای تشخیص اسپاسم عضلانی نیاز به شرح حال، مدت زمان و میزان تکرار گرفتگی ها و سابقه بیماری ها، مصرف دارو و مکمل های بیمار دارد. اگر فرد بیماری های دیابت، کم کاری تیروئید و مشکلات کلیوی داشته باشد و یا نخاع وی آسیب دیده باشد ممکن است علت اسپاسم را این بیماری ها در نظر گرفت.

علاوه بر این موارد میزان فعالیت بدنی فرد، وضعیت شغلی و محیط کاری نیز به تشخیص اسپاسم کمک می کند.

پیشگیری از اسپاسم عضلانی

نوشیدن آب کافی

برای پیشگیری از گرفتگی عضلانی بهترین راه حفظ آب بدن است. یکی از راهکار های اصلی برای دوری از اسپاسم کنترل کم آبی ها و تعادل الکترولیت های بدن می باشد. نوشیدن مقدار کافی آب در طول روز بسیار مهم است، به خصوص اگر در حال فعالیت بدنی هستید. کمبود آب می تواند موجب اسپاسم های عضلانی شود. در هنگام ورزش، بهتر است به طور منظم آب بنوشید تا از بروز اسپاسم های عضلانی جلوگیری کنید.

تغذیه مناسب

مصرف مواد غذایی حاوی الکترولیت های ضروری مانند پتاسیم، کلسیم و منیزیم می تواند به کاهش خطر اسپاسم های عضلانی کمک کند. غذا های غنی از پتاسیم شامل موز، سیب زمینی، گوجه فرنگی و سبزیجات برگ سبز هستند. مواد غذایی مانند شیر، پنیر و ماست برای تأمین کلسیم و منابعی مانند بادام، اسفناج و نخود برای تأمین منیزیم مفید هستند.

گرم کردن قبل از ورزش

قبل از شروع هرگونه فعالیت بدنی، گرم کردن عضلات به منظور افزایش جریان خون و انعطاف‌چ پذیری عضلات ضروری است. انجام تمرینات کششی مناسب و آهسته برای تمام گروه های عضلانی بدن می تواند به کاهش خطر اسپاسم کمک کند.

نرمش و کشش بعد از ورزش ( سرد کردن)

پس از فعالیت های ورزشی، عضلات خود را به آرامی کشش دهید و زمان کوتاهی برای استراحت و ریکاوری در نظر بگیرید. این کار به بازگشت عضلات به حالت طبیعی کمک می کند. کشش های مناسب بعد از ورزش باعث جلوگیری از انقباضات غیرطبیعی عضلات می شود.

استراحت کافی و جلوگیری از خستگی زیاد

از فعالیت های شدید و مداوم بدون استراحت کافی خودداری کنید. عضلات برای بازسازی و ریکاوری به زمان استراحت نیاز دارند. در صورت احساس خستگی شدید یا درد در عضلات، بلافاصله استراحت کرده و از ادامه فعالیت خودداری کنید.

پوشیدن کفش مناسب

کفش مناسب و راحت به جلوگیری از اسپاسم‌ عضلانی، به ویژه در پا و ساق کمک می کند. از پوشیدن کفش غیرمناسب یا دارای کفی سخت خودداری کنید.

مدیریت استرس و اضطراب

استرس و فشار های روانی می توانند به انقباض عضلات و بروز اسپاسم کمک کنند. انجام تکنیک های مدیریت استرس مانند مدیتیشن، تنفس عمیق یا یوگا موثر هستند.

کمک گرفتن از مکمل ها

در صورتی که به دلیل رژیم غذایی خاص یا شرایط خاص بدنی دچار کمبود مواد معدنی و الکترولیت ها هستید، ممکن است مصرف مکمل هایی مانند منیزیم یا پتاسیم تحت نظر پزشک مفید باشد.

دکتر مونا حجازی

Share
Published by
دکتر مونا حجازی

Recent Posts

غذاهای مفید و مضر برای افراد مبتلا به روماتیسم

یکی از راه های ی که می تواند به افراد مبتلا به روماتیسم عصبی کمک…

5 روز ago

تعویض مفصل شانه

تعویض مفصل شانه یا آرتروپلاستی شانه (SA) یکی از روش های جراحی است که برای درمان…

4 هفته ago

حمله عصبی و تشنج

گاهی تکانه ها یا امواج غیر طبیعی الکتریکی مغز ، موجب بروز تغییرات ناگهانی در…

1 ماه ago

جراحی لیزری دیسک گردن

برای درمان دیسک های بیرون زده خفیف جراحی لیزری دیسک گردن روشی مناسب و جدید…

2 ماه ago

درمان ام اس | دکتر مونا حجازی

درمان ام اس چگونه است ؟ افرادی که مبتلا به ام اس هستند ، باید…

3 ماه ago

دیسک کمر

دیسک کمر عارضه ای است که در اثر بالا رفتن سن و وارد شدن فشار…

3 ماه ago