از بیماری پارکینسون چه می دانید؟!

پارکینسون یا فلج لرزان ، پس از آلزایمر دومین بیماری مهم جهان می باشد. پارکینسون ، به معنای مرگ و اختلال عملکرد سلول های عصبی یا نورون‌ ها می باشد. این بیماری ، نوعی اختلال پیش رونده سیستم عصبی مرکزی است و روی سلول های عصبی مغز تولید کننده دوپامین تاثیر می گذارد.

بیماری پارکینسون ، یک ناهنجاری سیستم عصبی پیشرونده است که حرکت را تحت تاثیر قرار می دهد. علائم، به تدریج آغاز می شود و گاهی اوقات با یک لرزش نامحسوس در یکی از دست ها شروع می شود.

لرزش ها رایج هستند ؛ ولی این ناهنجاری ، معمولا باعث سفت شدگی یا کندشدن حرکت می شود.

تاکنون هیچ گونه ‌آزمایش خاصی برای تشخیص بیماری پارکینسون وجود ندارد. لذا تشخیص این بیماری امری دشوار است.

عموما پزشکان برای تشخیص این بیماری ویژگی‌های اساسی اختلال حرکتی در فرد را مورد بررسی قرار می دهند.

علائم بیماری پارکینسون

در مراحل اولیه بیماری پارکینسون ، هیچ علائمی در حالات صورت شما پدیدار نمی شود.

گاهی بازوهای شما در هنگام راه رفتن ، تلوتلو می خورد و صحبت کردن شما نیز گاهی یکنواخت یا بریده بریده می شود.

لازم به ذکر است که با پیشرفت موقعیت در طول زمان ، علائم بیماری پارکینسون بدتر می شود.

پارکینسون

علائم رایج بیماری پارکینسون عبارتند از :

  1. در حالت استراحت ، دست و پا درگیر لرزش می شود.
  2. انجام حرکات به کندی صورت می پذیرد.
  3. دست ، پا و بدن دچار سختی و خشکی می شوند.
  4. تعادل بدن از بین می رود.

دلایل ابتلا به بیماری پارکینسون

سلول‌ های عصبی مغز ، به منظور کنترل حرکت عضلات از ماده شیمیایی به نام دو پامین استفاده می ‌کنند. در صورت بروز پارکینسون ، سلول‌ های مغزی مولد دوپامین تدریجا از بین رفته و دچار مرگ می شوند. به دنبال این امر ، سلول‌های کنترل کننده حرکات بدن ، قادر به ارسال پیام‌ ها به عضلات نخواهند بود لذا کنترل عضلات مختل شده و به مرور زمان این آسیب دیدگی شدت می یابد.

برای از بین رفتن سلول‌ ها هنوز دلیل مشخصی به دست نیامده است.

بیماری پارکینسون جزو شایع‌ ترین مشکلات دستگاه عصبی در افراد مسن می باشد و غالبا پس از ۵۰ سالگی بروز می نماید.

در برخی موارد، بیماری پارکینسون موروثی می باشد. مبتلایان این بیماری بیشتر در میان مردان می باشد البته در میان زنان هم احتمال ابتلا به این بیماری وجود دارد.

بیماری پارکینسون ، اغلب به دلیل مسائل ژنتیکی در افراد جوان نیز بروز می نماید.

ابتلا به بیماری پارکینسون در میان کودکان به ندرت رویت می شود.

برخی از این علائم عبارتند از :

  • احساس خستگی مفرط در طول روز و بیقراری در طول خواب
  • اختلال در گفتار
  • مشکل در بلع غذا
  • اشکال در حافظه
  • یبوست
  • زوال عقل
  • و غیره

علائم بالینی بیماری پارکینسون

برخی از علائم شاخص بیماری پارکینسون را در ذیل به طور مختصر بیان نموده ایم.

  • ایجاد لرزش یا در اصطلاح پزشکی ترمور ، در بدن حتی در هنگام استراحت
  • اختلال در تعادل و کندی حرکت
  • انقباض یا خشکی اعضای بدن
  • و غیره

افراد چنانچه متوجه هر یک از علائم مذکور در خود شوند ؛ بخصوص این که این علائم در یک سمت بدن بیش از سمت دیگر باشد ، باید سریعا به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنند تا تحت بررسی قرار گیرند.

همانطور که اشاره نمودیم علائم پارکینسون در ابتدا در یک سمت از بدن ، ظاهر می گردد ؛ حال آن که این علائم ، به مرور زمان به سمت دیگر بدن انتقال یافته و منجر به کندی حرکات بدن بیمار و ایجاد ضعف و سستی در حفظ تعادل وی می شوند.

افزون بر علائمی که برای بیماری پارکینسون ذکر شد ، برخی علائم وجود دارند که امکان دارد در تمامی افراد به چشم نخورند.

اما در هر صورت ، تشخیص ، ارزیابی و درمان این بیماری از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

تشخیص و ارزیابی بیماری پارکینسون

هیچ تست خاصی برای تشخیص بیماری پارکینسون وجود ندارد.

پزشک متخصص مغز و اعصاب ( نورولوژیست ) که در زمینه مشکلات سیستم عصبی ، دوره دیده است ؛ بیماری پارکینسون را بر اساس تاریخچه پزشکی شما ، تشخیص داده ؛ علائم و نشانگان را بررسی کرده و آزمایش فیزیکی و نورولوژیکی را انجام می دهد.

نورولوژیست ، یک اسکن توموگرافی رایانه ای تک فوتونی ( SPECT ) ، که تصویر برداری ترانسپورتر دوپامین ( DaTscan ) نامیده می شود را توصیه می کند.

اگرچه این می تواند به پشتیبانی از مشکوک بودن به ابتلای شما به بیماری پارکینسون کمک کند ، ولی این علائم و آزمایشات نورولوژیکی است که در نهایت تشخیص صحیح را تعیین می نماید.

پزشک ، انجام تست های آزمایشگاهی از قبیل تست خون را برای جلوگیری از مشکلات دیگری که ممکن است باعث بروز علائم در شما شده باشد ؛ توصیه می کند.

تست های تصویر برداری از قبیل MRI ، اولتراسوند مغز و اسکن های PET ؛ برای کمک به جلوگیری از ناهنجاری های دیگر استفاده می شود.

موارد زیر ، عموما به منظور تشخیص و ارزیابی افراد مشکوک به ابتلا به بیماری پارکینسون صورت می پذیرند ؛ که عبارتند از :

  • نورولوژیست بدین منظور ، به انگشت دست و انگشت شست بیمار به طور همزمان ، ضربه می زند یا این که جهت بررسی کندی و اختلال حرکت بیمار ، به پای وی ضربه می زند.
  • از بیمار می خواهد دست خود را در حالی که به طور ریلکس نشسته ، شل کند تا به این ترتیب در صورت وجود لرزش در دست بیمار حتی در حین استراحت ، متوجه آن گردد.
  • متخصص مغز و اعصاب ، از بیمار می خواهد تا عضلات خود را در حین حرکت ساق پا ، گردن و بازوها شل کند تا به این ترتیب سفتی اندام های وی را مورد بررسی قرار دهد.
  • در آخر این که نورولوژیست باید حفظ تعادل بیمار را در حالت ایستاده و همراه با هل دادن جزئی بیمار نیز بررسی نماید.

پارکینسون

درمان بیماری پارکینسون

به طور کلی جهت درمان بیماری پارکینسون ، شیوه های درمانی مختلفی مورد استفاده قرار می گیرند.

اما از آن جا که این بیماری فرآیند پیشرونده ای دارد و به صورت تدریجی منتج به کاهش عملکرد فرد می گردد ، درمان زودهنگام آن جهت کنترل و پیشگیری از سیر پیشرونده بیماری بسیار حائز اهمیت می باشد.

میزان آزاردهندگی علائم یکسان در مورد بیماران مختلف ، مشابه نمی باشد. لذا علائم این بیماری در بیماران مختلف دارای تفاوت هایی می باشد.

از همه بیماران مبتلا به پارکینسون این سوال پرسیده می شود که چه چیزی شما را بیشتر آزار می‌دهد ؟

برخی از بیماران نیز یبوست را عامل آزردگی خود می دانند. برخی رعشه دائمی دست‌ها را دلیل آزردگی خود از این بیماری عنوان می کنند.

لذا متناسب با نگرانی‌ های بیمار ، برنامه درمانی مناسب ارائه می گردد.

متاسفانه هیچ نوع درمانی جهت بهبودی یا کند کردن روند سیر این بیماری وجود ندارد اما عوامل ژنتیکی و زیست ‌محیطی نقش موثری در ابتلا به این بیماری ایفا می کنند.

مبتلایان به پارکینسون ، می ‌توانند زندگی خود را با استفاده از اقدامات بسیاری حفظ نمایند.

برای درمان علائم بیماری پارکينسون ، داروهایی وجود دارد که عمدتا در مراحل اولیه بیماری ، این داروها تجویز می شوند. البته چندین نوع جراحی و روش‌ های غیردارویی نیز برای درمان علائم بیماری پارکينسون وجود دارد.

تامین دوپامین مغز از اصلی ترین راه های درمان این بیماری می باشد. لذا توسط داروهایی است که در مغز تبدیل به دوپامین می‌شوند دوپامین مغز تامین می شود.

از عوارض مصرف داروهای پارکينسون می توان به بی‌اشتهایی ، تهوع ، کاهش حس بویایی ، یبوست و خشکی دهان اشاره کرد. لذا توصیه می شود جهت کاهش عوارض گوارشی دارو همراه با غذا مصرف شود.

فیزیوتراپی به دلیل جلوگیری از پیشرفت بیماری و ممانعت از محدودیت های عملکردی در درمان بیماری پارکینسون بسیار موثر خواهد بود.

درمان های غیر تهاجمی بیماری پارکینسون

یک فرد مبتلا به پارکینسون ، گاهی چندین علامت را به طور همزمان تجربه می کند ؛ بررسی تاریخچه پزشکی و ارزیابی فیزیکی شما ، موضوع اصلی در اولویت بندی بعنوان بخشی از استراتژی مدیریت ، در نظر گرفته می شود.

علیرغم این که فیزیوتراپی بر روی بروز فیزیکی ناهنجاری تمرکز می کند ، ولی فراموش نکنید که علائم دیگر تاثیرگذار بر روی سبک زندگی شخص نیز باید مد نظر قرار داده شود.

اهداف فیزیوتراپی در درمان پارکینسون

  • حفظ و بهبود سطوح عملکرد و استقلال ، که به بهبود کیفیت زندگی فرد کمک می کند.
  • استفاده از ورزش و استراتژی های حرکت برای بهبود تحرک
  • اصلاح و بهبود الگوهای حرکت و طرز نشستن ناهنجار
  • به حداکثر رساندن قدرت ماهیچه و انعطاف پذیری مفصل
  • اصلاح و بهبود طرز نشستن و تعادل و به حداقل رساندن خطرات زمین خوردن
  • آموزش دادن به شخص مبتلا به پارکینسون و پرستار یا اعضای خانواده او
  • ارتقا دادن تاثیرات دارو درمانی

ورزش و پارکینسون

از اهمیت ورزش در درمان و جلوگیری از پیشروی بیماری ها نباید غافل بود ، انجام فعالیت های ورزشی ، سبب افزایش ترشح دوپامین شده و به این ترتیب تا حدود قابل توجهی می تواند در بهبود عملکرد بیماران مبتلا به پارکینسون موثر واقع گردد.

همچنین از آن جا که ورزش ، منجر به تقویت عضلات می شود می تواند موجب افزایش تعادل بدن نیز گردد. لذا به منظور کمک به حفظ تعادل در افراد مبتلا به پارکینسون توصیه می شود ۳ الی ۴ بار در طول هفته و به صورت منظم ورزش کنند.

ناگفته نماند که مقصود از حرکات ورزشی می تواند ؛ شامل هر یک از موارد پیاده روی ، شنا یا به طور کلی هر نوع ورزشی که برای بیمار راحت است باشد.

چرا ورزش درمانی برای افراد مبتلا به پارکینسون اهمیت دارد ؟

فعال بودن ، یکی از مهمترین چیزهایی است که می توانید برای حفظ سلامت جسمی و روحی خود انجام دهید.

ورزش ، پیشرفت پارکینسون را دستخوش تغییر می کند ؛ ولی برای حفظ کیفیت زندگی ، الزامی می باشد.

مطالعات نشان می دهد افراد مبتلا به پارکینسون که ورزش می کنند ، در مقایسه با افراد مبتلا به پارکینسون ، که ورزش نمی کنند ، در دارز مدت ، زندگی خود را با شرایط بهتری سپری می کنند.

افراد مبتلا به پارکینسون ؛ به منظور پیشگیری از عدم فعالیت ، به ورزش کردن نیاز دارند.

حرکت کردن ، حرکات کششی و ورزش کردن ؛ می تواند به پیشگیری از تاثیرات ثانویه از قبیل موارد زیر کمک کند :

  • طرز نشستن نادرست
  • کاهش دامنه حرکت ( از بین رفتن انعطاف پذیری )
  • کاهش قدرت بخصوص در ماهیچه هایی که بدن شما را صاف نگه داشته و باعث خم شدن به جلو می شود
  • کاهش طاقت ( از نفس افتادن و خسته شدن )
  • تعادل ضعیف
  • برخی افراد اذعان کرده اند که با فعال بودن ، قدرت  انعطاف پذیری و تعادل خود را به دست آورده اند.
  • در این جا برخی روش ها برای فعال بودن ، معرفی می شوند:

فعالیت های ایروبیک از قبیل :

  • استفاده از تردمیل
  • استفاده از دوچرخه ثابت
  • پیاده روی
  • شنا
  • رقص

فعالیت های دیگر از قبیل :

  • یوگا
  • تای چی
  • پیلاتز
  • گلف
  • باغبانی
  • بنشین پاشو
Call Now Button